Grupa mazowieckich samorządowców uczestniczyła w wyjeździe studyjnym do Wiednia, zapoznając się z doświadczeniami miasta oraz podległych mu jednostek w zakresie projektowania i wdrażania usług publicznych elektronicznej administracji. Wyjazd miał miejsce w dniach 30 listopada - 2 grudnia 2011r.

Europejski lider

Austria jako jeden z pięciu europejskich krajów może się pochwalić pełną transakcyjnością 20 podstawowych usług publicznych[1]. W rankingu dostępności usług publicznych prowadzonym przez CapGemini na zlecenie Komisji Europejskiej, jest najbardziej zaawansowanym krajem wśród 32 objętych badaniami. Platforma „Cyfrowa Austria” stanowi centrum wszystkich działań w zakresie elektronicznej administracji w kraju. Za koordynację działań o charakterze eGov na poziomie federalnym odpowiada wydział strategii ICT przy kanclerzu. Każde ministerstwo realizuje swoje projekty teleinformatyczne, jednak przy zapewnieniu pełnej interoperacyjności.

Austriackie portale jednostek administracji publicznej są silnie zorientowane na użytkownika, począwszy od pojedynczego logowania i płatności on line, poprzez personalizację, pełną interakcję z użytkownikiem, po zautomatyzowanie procedur i profilowanie informacji w zależności od potrzeb użytkownika.

Postępowania przetargowe są wykonywane za pomocą centralnej platformy zamówień publicznych, zarządzanej przez Federalną Agencję Przetargową i świadczącą swoje usługi na rzecz podmiotów federalnych. Podobne usługi są oferowane na szczeblu lokalnym przez Austriacki Rejestr Przetargowy (ANKO) – oszczędności z tej działalności sięgają 1,83 mld Euro (dane z 2009 r.) na zamówieniach o wartości 6,69 mld Euro (27% wzrost wydajności kosztowej).

Teleinformatyka pomaga

Gospodarzem wizyty studyjnej była Ingrid Götzl, która od kilkunastu odpowiada w mieście za projekty informatyczne. Pełni także funkcję przewodniczącej sekcji społeczeństwa informacyjnego w ramach sieci EUROCITIES. EUROCITIES to sieć współpracy głównych miast Europy (140) w ponad 30 krajach.  Zadaniem EUROCITIES jest współpraca z instytucjami unijnymi oraz wpływanie na nie w celu rozwiązywania problemów, z którymi miasta należące do tej sieci borykają się na co dzień. Sieć ta odgrywa dużą rolę w podnoszeniu znaczenia władz miast w strukturze administracyjnej krajów Europy. Obecnie w skład EUROCITIES wchodzi 12 polskich miast.

Ingrid Götzl przedstawiła swoje doświadczenia ze zrealizowanych w mieście projektów teleinformatycznych, zwracając szczególnie uwagę na te działania władz miasta, które miały na celu usprawnienie wewnętrznej organizacji pracy urzędu oraz poprawę jakości obsługi obywatela i przedsiębiorcy – Teleinformatyka nie zwalnia ludzi z pracy w urzędzie, ona pomaga lepiej wykorzystać ich czas, potencjał i energię - powiedziała Ingrid Gotzl, odpowiadając na pytanie o to ile osób straciło pracę w urzędzie po zapewnieniu obywatelom możliwości realizacji usług praktycznie bez konieczności stawiania się w urzędzie.

Otwarty Urząd

Brigitte Lutz z departamentu zarządzania i bezpieczeństwa technologii ICT przedstawiła funkcjonalności portalu miejskiego, a także podstawy prawne i planistyczne wiedeńskiej inicjatywy na rzecz otwartości danych publicznych. 9. marca 2011 r. władze miasta zatwierdziły plan udostępnienia danych publicznych drogą elektroniczną, w celu zwiększenia przejrzystości i ułatwienia ich ponownego wykorzystania. Miasto Wiedeń udostępnia publicznie informacje będące w swoim posiadaniu na prawie 600 podstronach urzędu. Portal oferuję pełną gamę usług elektronicznych.  – Dostępnych jest ponad 180 formularzy elektronicznych, jak również rozbudowany internetowy system informacji przestrzennej na który składa się 127 warstw danych – powiedziała Brigitte lutz.

Oferta administracji dla obywateli Wiednia, dostępna za pośrednictwem platformy wien.gv.at jest stale aktualizowana. Na portalu możliwa jest realizacja płatności online, śledzenie stanu sprawy, umówienie się na wizytę w celu załatwienie sprawy urzędowej. Dostępne są fora dyskusyjne i porównywarki ofert.

- Projektując portal uznaliśmy, że fakt iż jest to oficjalna strona miasta pozwala na stworzenie wszechstronnego portalu informacyjnego, za pomocą którego nie tylko będzie można załatwić sprawę urzędową, ale także sprawdzić rozkład jazdy autobusów, dowiedzieć się gdzie można znaleźć restaurację serwująca kuchnię somalijską, lub gdzie jest najbliższa apteka. „Otwarty urząd” jest to więc urząd udostępniający informacje, na które faktycznie jest popyt wśród mieszkańców miasta – podkreśliła pani Lutz.

Portal miejski składa się ze 130.000 stron co miesiąc notujących blisko 9 mln odsłon, z 875 tys. komputerów. W statystykach krajowych daje to Wiedniowi 1 miejsce wśród niekomercyjnych portali i 10 wśród wszystkich serwisów w Austrii.

Kompetencje urzędników

Robert Friedlmayer z dyrekcji magistratu, szef Wiedeńskiej Akademii Kompetencji przedstawił zakres prowadzonych przez swój zespół działań – Akademia Kompetencji to instytucja szkoleniowa dla pracowników samorządowych. Każdego roku organizowane jest ponad 1150 szkoleń, w których udział bierze 11500 pracowników. Duża część szkolenia jest realizowania za pośrednictwem platformy eLearning.

Edukacja jest najważniejsza

Podczas wizyty w jednej ze szkół wiedeńskich mazowieccy samorządowcy poznali inicjatywę Vienna education net, dzięki której wszystkie szkoły w Wiedniu są spięte w jedną sieć. Dostęp dzieci do zasobów sieci, treści dydaktycznych (rozbudowywanych przez nauczycieli) i sprzętu jest otwarty i bezpłatny. Sieć to 400 lokalizacji, w których znajduje się 13 100 komputerów PC i 4000 drukarek, spiętych 70 serwerami. Prędkość połączenia z Internetem to w większości szkół 100 Mbps, jednak w 22 lokalizacjach są to połączenia rzędu 1 Gbps. Odwiedzana szkoła, mimo iż uczęszczają do niej małe dzieci w wieku 7 – 10 lat, już na tym etapie prowadzi zajęcia z wykorzystaniem komputerów.

Monitoring miejski i coś dla informatyków

Mazowieccy samorządowcy mieli także możliwość odwiedzenia Wiedeńskiego Centrum Monitoringu, gdzie zapoznani zostali z działaniem zintegrowanego systemu zarządzania ruchem i monitoringu. System monitoringu Wiednia składa się ze 100 kamer, które są rozmieszczone w sposób gwarantujący nadzór nad większością terytorium miasta.

Informatycy miejscy, którzy byli również reprezentowani podczas wyjazdu z zainteresowaniem wysłuchali prezentacji i informacji na temat architektury systemów wdrożonych w urzędzie oraz sprzętu i infrastruktury technicznej. Mieli także możliwość poznania platformy umożliwiającej organizację postępowań publicznych w formie elektronicznej.

- To było ciekawe dla nas doświadczenie. Interesująca lekcja wiedeńska. Warto uczyć się od najlepszych – powiedział Andrzej Kurzela, wiceprezydent Pruszkowa, podsumowując wyjazd mazowieckich samorządowców.

[1] Podzielone one są na usługi dla obywateli (podatki, poszukiwanie pracy, ubezpieczenia i świadczenia socjalne, dokumenty osobiste, rejestracja pojazdów, pozwolenie na budowę, zgłoszenia na policję, dostęp do bibliotek, certyfikaty cywilne, zapisy na uczelnie, zmiana zameldowania, usługi medyczne) oraz dla firm (odprowadzanie składek pracowniczych, zeznania podatkowe, VAT, rejestracja firmy, przesyłanie danych statystycznych, deklaracje celne, zezwolenia środowiskowe, udział w przetargach)